Ko‘hna Urganch: Xorazmning o‘rta asrlardagi poytaxti

Qisqacha

• Qayerda: Turkmaniston shimolida, Dashoguzdan taxminan 100 km shimoli-g‘arbda, Xiva yaqinidagi O‘zbekiston chegarasiga yaqin joyda.
• Qancha vaqt: ikki-uch soat.
• Eng yaxshi payt: aprel–may va sentabr–oktabr.
• Qanday borish mumkin: 4 kunlik safarlarimizda Xiva yaqinidagi Shovot chegara punktidan taxminan 1,5 soatlik yo‘l.

Qiziqarli faktlar

• YUNESKO Ko‘hna Urganchni 2005-yilda ro‘yxatga kiritgan.
• Gurganj nomi bilan u davlati Orol dengizidan Forsgacha cho‘zilgan xorazmshohlarning poytaxti bo‘lgan. 1221-yilda mo‘g‘ullar uzoq qamaldan so‘ng shaharni egallagan, 1372–1388-yillarda esa uni Temur qo‘shinlari yana vayron qilgan.
• Qutlug‘ Temur minorasining balandligi taxminan 60 m — bu Markaziy Osiyodagi eng baland minoralardan biri. Uning o‘zagi, ehtimol, 11-asrga oid; minora taxminan 1330-yilda qayta tiklangan.
• 14-asrga oid To‘rabekxonim maqbarasi gumbazining ichki tomoni ko‘k, oq va tillarang yulduz va gullardan iborat mozaika bilan qoplangan.
• So‘fiy shayx Najmiddin Kubro 1221-yilda shaharni mo‘g‘ullardan himoya qilib halok bo‘lgan. Uning maqbarasi hanuz Turkmanistondagi eng ko‘p ziyorat qilinadigan qadamjolardan biri.

Nimalarni ko‘rish mumkin

Baland peshtoqi va koshinli gumbazi bilan shahardagi eng go‘zal bino bo‘lgan To‘rabekxonim maqbarasidan boshlang. Uning yaqinida, tekislikda yolg‘iz Qutlug‘ Temur minorasi qad ko‘targan: qariyb ming yil o‘tsa ham, g‘isht naqshlari hamon aniq ko‘rinib turibdi.

Narida Il-Arslon maqbarasining (taxminan 1150-yil) konussimon koshinli tomi va kattaroq Sulton Takash maqbarasi (taxminan 1195-yil) xorazmshohlar qudratining cho‘qqisidagi davrni eslatadi. Najmiddin Kubro maqbarasi — hanuz tirik ziyoratgoh, bu yerda ziyoratga kelgan oilalarni uchratasiz.

Muhim eslatmalar

• Muqaddas qadamjolar: odobli kiyining, ovozingizni ko‘tarmang va ibodat qilayotgan odamlarni suratga olmang.
• Soya kam: yodgorliklar ochiq joyda tarqoq joylashgan.
• Chegara: Ko‘hna Urganchga odatda O‘zbekistondan chegarani kesib o‘tgan zahoti boriladi, shuning uchun ertalabki rejangizga chegara rasmiyatchiliklarini ham kiriting.

O‘zingiz bilan nima olish kerak

• Shlyapa, quyosh ko‘zoynagi va suv.
• Ayollar uchun ziyoratgohlarda boshni yopish uchun ro‘mol.
• Chegaradagi kirish yig‘imlari uchun toza AQSH dollari kupyuralarida naqd pul.

Ko‘hna Urganch Xivadan Buxoroga 4 kunlik safarimiz va Buxorodan Xivaga safarimiz dasturiga kiradi.