Issiqko‘l: Tyan-Shanning iliq ko‘li

Qisqacha

• Qayerda: Qirg‘izistonning shimoli-sharqida; shimoliy sohildagi asosiy shahar Cho‘lpon-Ota Bishkekdan taxminan 265 km uzoqlikda.
• Qancha vaqt: kamida ikki kecha; Qorako‘l va uning atrofidagi vodiylarni qo‘shsangiz — to‘rt-besh kecha.
• Eng yaxshi payt: cho‘milish uchun iyundan sentabrgacha; piyoda sayrlar va sokin yo‘llar uchun may va oktabr.
• Balandlik: ko‘l 1 607 m balandlikda joylashgan.

Qiziqarli faktlar

• Issiqko‘lning uzunligi taxminan 180 km, eni 60 km, maydoni 6 236 km², chuqurligi esa 668 m gacha yetadi. Tog‘ ko‘llari orasida undan faqat Janubiy Amerikadagi Titikaka kattaroq.
• Uning nomi «iliq ko‘l» degani. Chuqurligi, biroz sho‘r suvi va iliq buloqlari tufayli qishki tunlarda harorat noldan ancha pastga tushsa ham, u deyarli hech qachon muzlamaydi.
• Ko‘lga 100 dan ortiq daryo va soy quyiladi, ammo undan birorta ham daryo oqib chiqmaydi.
• 2001-yilda YUNESKO Issiqko‘l va uning havzasini biosfera rezervati deb e’lon qildi.
• Shimoliy sohildagi Cho‘lpon-Otada 2 000 ga yaqin xarsangtoshda taxminan miloddan avvalgi 800-yildan milodiy 1200-yilgacha bo‘lgan davrda o‘yilgan suratlar bor: tog‘ echkilari, bug‘ular, ovchilar va qor qoplonlari.

Ikki sohil

Shimoliy sohil — dam olish maskani: Cho‘lpon-Ota va qo‘shni qishloqlarda qumli plyajlar, mehmon uylari, kurortlar va ochiq osmon ostidagi petrogliflar maydoni bor. Iyul va avgustda bu yer Qirg‘iziston va Qozog‘istondan kelgan oilalar bilan gavjum bo‘ladi.

Janubiy sohil yovvoyiroq va ko‘plab sayyohlar nazdida go‘zalroq. Skazka kanyoni — suv bo‘yidan piyoda bir necha daqiqalik masofadagi qizil va zarg‘aldoq loy minoralardan iborat labirint. Barskoon darasida sharshara va aytishlaricha, shu yerda dam olgan Yuriy Gagarinning byusti bor. Bokonbayevo yaqinida mahalliy oilalar oltin burgut boqadi va ular bilan qanday ov qilishni ko‘rsatadi, sohildagi o‘tov lagerlari esa yulduzlar ostida tunash uchun ajoyib maskan. Ko‘lning sharqiy chekkasida Qorako‘l va Jeti-O‘g‘uzning qizil qoyalari joylashgan.

Muhim eslatmalar

• Cho‘milish: suv iyun oxiridan sentabr boshigacha yoqimli, qolgan paytlarda juda sovuq.
• Quyosh: bunday balandlikda havo salqin tuyulsa ham, teri tez kuyadi.
• Masofalar: ko‘l atrofidagi yo‘l taxminan 440 km; janubiy va shimoliy sohillarni turli kunlarga rejalashtiring.
• Naqd pul: kirish to‘lovlari (yozda Skazkaga kirish uchun kichik haq olinadi), burgut namoyishlari va yo‘l bo‘yida sotiladigan mevalar uchun som olib yuring.
• Toshlarni asrang: petrogliflar ustiga chiqmang va ularga bo‘r bilan chizmang.

O‘zingiz bilan nima olish kerak

• Cho‘milish kiyimi, sochiq va toshloq plyajlar uchun sandal.
• Yuqori himoya darajasidagi quyosh kremi, quyosh ko‘zoynagi va shlyapa.
• Kechqurunlar va o‘tov lagerlaridagi tunlar uchun issiq kiyim.
• Skazka, Barskoon va Jeti-O‘g‘uz uchun piyoda yurishga qulay poyabzal.

Issiqko‘l barcha Qirg‘iziston turlarimizga kiradi; uning sohillarida eng ko‘p vaqtni Burana va Barskoon bilan 4 kunlik Issiqko‘l turi va Oltin-Arashan bilan 5 kunlik tur o‘tkazadi. Uzoqroq safarni rejalashtiryapsizmi? Issiqko‘l va Song-Ko‘l: ikki ko‘l, ikki xil safar maqolasini o‘qing.