
Yetti ustoz, yetti ziyoratgoh va Ğijduvondan Bahouddin Naqşbandgaça çözilgan bir silsila. Ular kim bölgan, ziyorat tartibi, qança vaqt ketadi va odob qoidalari.
Mundarija
Buxoro atrofidagi qişloqlarda Yetti pir deb ataladigan yetti söfiy ustoz dafn etilgan. Har biri keyingisiga ustoz bölgan, oxirgisi — Bahouddin Naqşband esa bugun Buxorodan Istanbulgaça izdoşlari bor tariqatga nom bergan. Yettovini tartib bilan ziyorat qiliş Özbekistondagi eng maşhur ziyoratdir.
Yetti pir tartib bilan
| № | Ustoz | Qayerda | Asr |
|---|---|---|---|
| 1 | Abdulxoliq Ğijduvoniy | Ğijduvon | XII |
| 2 | Orif Revgariy | Şofirkon tumani | XIII |
| 3 | Mahmud Anjir Fağnaviy | Vobkent tumani | XIII |
| 4 | Ali Romitaniy | Romitan tumani | XIII–XIV |
| 5 | Muhammad Boboyi Samosiy | Samos qişloği, Romitan tumani | XIV |
| 6 | Sayyid Amir Kulol | Suxor qişloği, Kogon tumani | XIV |
| 7 | Bahouddin Naqşband | Qasri Orifon, Buxorodan 12 km | XIV |
Ular nimani örgatgan
Ğijduvoniy yölning sakkizta qisqa qoidasini bayon qilgan, Naqşband keyinroq yana uçtasini qöşgan. Ikkitasi mohiyatni yaxşi ifodalaydi: «har nafasda huşyorlik» va «xalq içida xilvat», yaʼni odamlar orasida yaşab, işlab turib ham köngilni Allohda tutiş. Naqşbandning öz hikmati buni qisqa aytadi: köngil Allohda, qöl işda.
Bir kunmi yoki ikki kun
Yetti ziyoratgohning hammasi Buxorodan taxminan 60 km doirasida, lekin ular şimol va şarq tomonga tarqalgan, şuning uçun töliq aylaniş sakkiz-ön soat oladi. Bir kunda har biriga qisqa kirib ötasiz. Ikki kunda birinçi kun şimoldagi tört ustozga, ikkinçi kun yaqinroqdagi uçtasiga ajratiladi va ötirib duo qilişga vaqt qoladi. Turlarimizda bunga ikki kun berilgan.
Ziyoratgohlarda
- Yelka va tizzalar yopiq bölsin. Ayollar römol örab oladi, namozxonaga poyabzalsiz kiriladi.
- Sokin yuring va past ovozda gapiring. Bu yerga tomoşa uçun emas, duo uçun kelişadi.
- Qorovul bilan salomlaşing, odamlarni suratga olişdan oldin ruxsat sörang.
- Sadaqa ixtiyoriy, heç kim talab qilmaydi. Mayda söm yetarli.
Rejalaştiriş
Eng yaxşi payt — bahor va kuz; yozda tong sahardan yölga çiqing. Ğijduvoniy qabri Uluğbek 1433-yilda qurdirgan kiçik madrasa yonida joylaşgan, köpçilik esa kunni Buxoroga qaytişda Çor Bakr qabristonida yakunlaydi.
Joylarning özi haqida Yetti pir sahifasida öqing. 6 kunlik ziyorat turimiz va bayram ziyorat guruhi töliq aylanişni öz içiga oladi; gid turk tilida sözlaydi.



Foto: Richard Mortel, CC BY 2.0 · Aleksandr Zykov, CC BY-SA 2.0 · Richard Mortel, CC BY 2.0 · Aleksandr Zykov, CC BY-SA 2.0


