
Yedi mürşid, yedi türbe ve Gıcduvan'dan Bahaeddin Nakşibend'e uzanan tek bir silsile. Kimlerdi, ziyaret hangi sırayla yapılır, ne kadar sürer ve nelere dikkat edilir?
Buhara çevresindeki köylerde, Yedi Pir olarak anılan yedi büyük sûfî medfundur. Her biri bir sonrakini yetiştirmiş, sonuncusu Bahaeddin Nakşibend ise bugün Buhara'dan İstanbul'a kadar bağlıları olan yola adını vermiştir. Yedisini sırasıyla ziyaret etmek, Özbekistan'ın en bilinen ziyaretidir.
Sırasıyla Yedi Pir
| Sıra | Mürşid | Nerede | Yüzyıl |
|---|---|---|---|
| 1 | Abdülhalik Gücdüvânî | Gıcduvan | 12. |
| 2 | Ârif Rivgerî | Şafirkan ilçesi | 13. |
| 3 | Mahmud Encir Fağnevî | Vabkent ilçesi | 13. |
| 4 | Ali Râmîtenî | Romitan ilçesi | 13.–14. |
| 5 | Muhammed Baba Semmâsî | Semmas köyü, Romitan ilçesi | 14. |
| 6 | Seyyid Emir Külâl | Suhar köyü, Kagan ilçesi | 14. |
| 7 | Bahaeddin Nakşibend | Kasr-ı Ârifân, Buhara'ya 12 km | 14. |
Ne öğrettiler?
Gücdüvânî yolun esaslarını sekiz kısa kaideyle (kelimât-ı kudsiyye) ortaya koydu, Nakşibend sonradan üç kaide daha ekledi. İkisi bu yolun ruhunu verir: «hûş der dem», yani her nefeste uyanıklık ve «halvet der encümen», yani halk içinde Hak ile olmak. Nakşibend'in kendi sözü bunu kısaca söyler: gönül Hak ile, el işte.
Bir gün mü, iki gün mü?
Yedi ziyaret yerinin hepsi Buhara'ya yaklaşık 60 km mesafe içindedir, ama kuzeye ve doğuya dağılmıştır; bu yüzden tam tur sekiz–on saat sürer. Bir günde her birine kısaca uğrarsınız. İki günde ilk gün kuzeydeki dört büyüğe, ikinci gün yakındaki üçüne ayrılır; oturup dua etmeye vakit kalır. Turlarımızda iki gün ayırıyoruz.
Türbelerde
- Omuzlar ve dizler kapalı olmalı. Hanımlar başörtüsü takar, mescitlere ayakkabısız girilir.
- Sakin yürüyün, alçak sesle konuşun. Buraya gezmeye değil, dua etmeye gelinir.
- Türbedara selam verin; kimseyi izinsiz fotoğraflamayın.
- Sadaka verilebilir ama istenmez. Bozuk som yeterlidir.
Planlama
En uygun mevsimler ilkbahar ve sonbahardır; yazın şafakta yola çıkın. Gücdüvânî'nin kabri, Uluğ Bey'in 1433'te yaptırdığı küçük medresenin yanındadır; birçok ziyaretçi günü Buhara'ya dönerken Çor Bakır kabristanında tamamlar.
Mekânların kendisi için Yedi Pir sayfasına bakın. 6 günlük ziyaret turumuz ve bayram ziyaret grubumuz, Türkçe konuşan rehberle Yedi Pir'in tamamını kapsar.



Fotoğraflar: Richard Mortel, CC BY 2.0 · Aleksandr Zykov, CC BY-SA 2.0 · Richard Mortel, CC BY 2.0 · Aleksandr Zykov, CC BY-SA 2.0


