Aydarko‘l: cho‘ldagi ko‘l va o‘tov lageridagi tunlar

Qisqacha

• Qayerda: Nurota tog‘larining shimolidagi Qizilqum cho‘lida; o‘tov lagerlari Nurotadan taxminan 60 km, Samarqand yoki Buxorodan esa 4 soatlik masofada.
• Qancha vaqt: bir kecha, ko‘pincha Nurota tog‘ qishloqlari bilan birga.
• Eng yaxshi payt: aprel–may va sentabr–oktabr. Lagerlar apreldan oktabrgacha ishlaydi.
• Iqlim: iyulda o‘rtacha harorat 30 °C atrofida; bahor va kuzda tunda harorat 10 °C atrofigacha tushishi mumkin.

Qiziqarli faktlar

• 1969-yilgacha Aydarko‘l mavjud emas edi. O‘sha yili Sirdaryodagi Chordara suv omboridan Arnasoy botig‘iga favqulodda tartibda taxminan 20 km³ suv tashlab yuborildi va cho‘lda yangi ko‘l paydo bo‘ldi.
• Qo‘shni ko‘llar bilan birgalikda u Aydar-Arnasoy ko‘llar tizimini tashkil etadi: uning maydoni 3 000 km² dan ortiq, uzunligi 160 km gacha, chuqurligi esa 33 m gacha.
• 2008-yildan beri bu ko‘llar xalqaro ahamiyatga ega Ramsar suv-botqoq hududi hisoblanadi. Bu yerda suv qushlarining 100 dan ortiq turi, jumladan jingalak birqozonlar (pelikanlar) kuzatilgan.
• Ko‘lda zog‘ora baliq va sudakdan tortib laqqa baliqqacha yigirma sakkiz turdagi baliq yashaydi, baliqchilar hanuz uning sohillarida baliq tutadi.
• Suv biroz sho‘r: daryolar quyiladigan joylarda chuchukroq, g‘arbda esa sho‘rroq.

Cho‘lda bir kecha

Ko‘pchilik barxanlar orasidagi o‘tov lageriga tushdan keyin yetib keladi. Quyosh botishidan oldingi «oltin soat»da ikki o‘rkachli baqtriya tuyalarida qisqa tuya sayri qiling, so‘ng quyosh botishini tomosha qilish uchun ko‘lga mashinada yoki piyoda boring. Kechki ovqatdan so‘ng lagerda gulxan yoqiladi; ko‘pincha mahalliy sozanda do‘mbira chalib, qozoq qo‘shiqlarini kuylaydi. Atrofda ko‘p kilometrlab shahar yo‘q, shuning uchun yulduzlar g‘ayrioddiy darajada yorqin.

Yozda qumli sohildan suvga tushib cho‘milishingiz mumkin; bahor va kuzda esa ko‘l sokinroq bo‘ladi va qushlarni kuzatish uchun qulayroq.

Muhim eslatmalar

• Mavsum: o‘tov lagerlari odatda apreldan oktabrgacha ishlaydi. Bu oylardan tashqari tunab qolishni tashkil qilish qiyin.
• Sharoit: har bir o‘tovda ikki kishidan to‘rt kishigacha ko‘rpachalarda, issiq ko‘rpalar ostida uxlaydi. Hojatxona va dushlar umumiy binoda, issiq suv cheklangan.
• Faqat naqd pul: cho‘lda bankomat ham, karta terminali ham yo‘q.
• Hasharotlar: yozgi oqshomlarda suv yaqinida chivinlar ko‘p bo‘lishi mumkin.
• Yovvoyi tabiat: chayon va ilonlar kamdan-kam uchraydi, shunday bo‘lsa-da, ertalab poyabzalingizni qoqib kiying.

O‘zingiz bilan nima olish kerak

• Hatto yozda ham kechqurun uchun issiq kiyim.
• Quyosh shlyapasi, quyosh ko‘zoynagi va himoya kremi.
• Yozda cho‘milish kiyimi va sochiq.
• Hasharotlarga qarshi vosita.
• Peshona chirog‘i va powerbank: quvvatlash imkoniyati cheklangan.
• Shamol va qumdan himoya uchun ro‘mol yoki baff.

Aydarko‘lda Samarqand va Buxoro oralig‘ida o‘tov lageri bilan 2 kunlik safarimizda yoki Uxum bilan 4 kunlik trekimizda tunang. Batafsil ma’lumot Aydarko‘l va Nurota bo‘yicha qo‘llanmamizda.